
Po ogłoszeniu upadłości udało nam się uzyskać z korzystny dla nas plan spłaty obwieszczony przez sąd upadłościowy. Czy na tym kończy się nasza sprawa? Czy nie mamy już żadnych obowiązków poza spłacaniem rat? Nie do końca.
Zgodnie z art. 491 [18] ustawy Prawo upadłościowe w okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli upadły nie może dokonywać czynności prawnych, dotyczących jego majątku, które mogłyby pogorszyć jego zdolność do wykonania planu spłaty wierzycieli, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd, na wniosek upadłego, może wyrazić zgodę na dokonanie albo zatwierdzić dokonanie czynności prawnej. Ponadto, co szczególnie ważne, upadły jest obowiązany składać sądowi corocznie, do końca kwietnia, sprawozdanie z wykonania planu spłaty wierzycieli za poprzedni rok kalendarzowy, w którym wykazuje osiągnięte przychody, spłacone kwoty oraz nabyte składniki majątkowe o wartości przekraczającej przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za ostatni kwartał okresu sprawozdawczego, ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Do sprawozdania upadły dołącza kopię złożonego rocznego zeznania podatkowego.
Na czym zatem polega powyższy obowiązek? W cytownym przepisinie na dłużnika nałożono na dłużnika określone obowiązki sprawozdawcze. Dłużnik zobowiązany jest corocznie, do końca kwietnia, przedłożyć sprawozdanie z realizacji planu spłaty wierzycieli za poprzedni rok kalendarzowy — w przypadku pierwszego niepełnego roku wykonania planu spłaty sprawozdanie obejmuje okres od chwili ustalenia planu. Sprawozdanie to powinno zawierać:
osiągnięte przychody, rozumiane jako przychody, a nie dochody, bez względu na ich źródło;
kwoty dokonanych spłat, przy czym zakres tego obowiązku budzi wątpliwości — zob. uwagi poniżej;
nabyte składniki majątkowe o wartości przekraczającej (w chwili nabycia) przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za ostatni kwartał okresu sprawozdawczego, ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego — bez znaczenia jest tytuł nabycia;
kopię złożonego rocznego zeznania podatkowego.
Niestety w ustawie ani w przepisach wykonawczych nie wprowadzono żadnego wzoru sprawozdania z wykonania planu spłaty wierzycieli. Co ważne, zgodnie z powszechnie przyjmowanym poglądam, do sprawozdania nie trzeba dołączać dowodów (poza kopią zeznania podatkowego j.w.).
Niezastosowanie się do powyższego przepisu może mieć znaczące konsekwencje. Naruszenia obowiązków informacyjnych mogą stanowić podstawę uchylenia planu spłaty wierzycieli, chyba że uchybienie nie jest istotne albo przeprowadzenie postępowania uzasadnione jest względami słuszności lub humanitarnymi. Ze względu na istnienie szerokich, liberalnych klauzul generalnych możliwe jest, że sąd wezwie dłużnika do uzupełnienia sprawozdania.
Przepis odnosi się do sprawozdania rocznego, składnego do końca kwietnia. Nie przewiduje natomiast obowiązku złożenia sprawozdania końcowego po zakończeniu wykonywania planu spłaty. Sąd upadłościowy, przed wydaniem postanowienia o stwierdzeniu wykonania planu spłaty, może wysłuchać dłużnika w zakresie informacji objętych obowiązkiem sprawozdawczym za okres od ostatniego sprawozdania rocznego.