Obsługa prawna - Kraków

Artykuły

 

Ważny wyrok Sądu Najwyższego w zakresie liczenia odsetek w sprawach frankowych - sygn. akt II CSKP/22


Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt II CSKP 1211/22, Sąd Najwyższy. oddalił skargę kasacyjną pozwanego banku, potwierdzając tym samym linię orzeczniczą w sprawach kredytów waloryzowanych kursem franka szwajcarskiego (CHF).

Jak wyglądał stan faktyczny sprawy?

W dniu 9 sierpnia 2007 r. powódka zawarła z pozwanym bankiem umowę kredytu hipotecznego na kwotę 492 800 zł, indeksowanego kursem franka szwajcarskiego, z okresem spłaty wynoszącym 360 miesięcy i zmiennym oprocentowaniem. Podstawę zawarcia umowy stanowił wzorzec przygotowany przez pozwany bank, a przeliczenia kwoty kredytu i rat kapitałowo-odsetkowych na CHF dokonywano na podstawie kursów ustalanych w tabeli kursów banku. Kredyt przeznaczony był na cele mieszkaniowe powódki.

W okresie od 20 sierpnia 2008 r. do 13 czerwca 2017 r. powódka uiściła na rzecz banku tytułem spłaty kredytu łącznie kwotę 199 207 zł (spłaty rat kapitałowo-odsetkowych), 19 238 zł (składki ubezpieczeniowe na życie), 443 zł (składki ubezpieczeniowe nieruchomości), 12 224 zł (składki za ubezpieczenie niskiego wkładu własnego) oraz 985 zł (prowizje za ubezpieczenie).

Pismem z 21 lipca 2017 r. powódka wezwała bank do zapłaty kwoty 285 729 zł tytułem zwrotu kwot zapłaconych bankowi w wykonaniu nieważnej umowy. Bank odmówił spełnienia żądania.

Jak rozstrzygały sądy obu instancji?

W wytoczonym 19 sierpnia 2017 r. powództwie powódka domagała się zasądzenia od pozwanego banku kwoty 285 429,83 zł wraz z odsetkami ustawowymi. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2020 r. Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił powództwo w całości, zasądzając od pozwanego banku żądaną kwotę. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację pozwanego banku, podzielając ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną Sądu Okręgowego, eksponując dodatkowo nietransparentność klauzul indeksacyjnych. Sąd Okręgowy wskazał, że powódka działała jako konsument, a klauzule indeksacyjne w umowie były niedozwolone (abuzywne) z uwagi na brak indywidualnego uzgodnienia i kształtowanie praw i obowiązków powódki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, nierównomierny rozkład ryzyka walutowego i uprawnienie banku do jednostronnego kształtowania kursów kupna i sprzedaży CHF. Stwierdził, że umowa bez tych klauzul nie mogła zostać utrzymana w mocy, co skutkowało jej nieważnością. W konsekwencji, strony powinny zwrócić sobie świadczenia spełnione w jej wykonaniu (art. 410 § 1 i 2 w zw. z art. 405 k.c.), co przesądzało o zasadności roszczenia powódki.

Co ustalił Sąd Najwyższy?

Pozwany bank wniósł skargę kasacyjną od wyroku, zarzucając naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił skargę banku jako bezzasadną, stwierdzając dominujące w orzecznictwie stanowisko, że nie jest możliwe utrzymanie umowy kredytowej takiej, jak zawarta w rozpatrywanej sprawie, w razie stwierdzenia abuzywności jej postanowień kształtujących mechanizm waloryzacji lub indeksacji świadczenia kursem waluty obcej. Jednocześnie SN wskazał, że zarzut naruszenia art. 316 par. 1 k.p.c. jest nietrafny, ponieważ bank powinien był liczyć się z tym, że popada w opóźnienie ze zwrotem świadczenia, co najmniej od wezwania go do zwrotu. W rezultacie Sąd Najwyższy uznał, że skoro wezwanie do zwrotu świadczenia nastąpiło jeszcze przed wytoczeniem powództwa, a powódka żądała odsetek za okres od wytoczenia powództwa (tj. od 19 sierpnia 2017 r.), to zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie zgodnie z żądaniem pozwu od chwili jego wytoczenia było całkowicie zasadne.

Wyrok SN potwierdza zatem, że banki muszą liczyć się z negatywnymi konsekwencjami stosowania abuzywnych klauzul w umowach kredytowych, w tym z obowiązkiem zapłaty odsetek od daty wytoczenia powództwa.


pokaż wszystkie artykuły ››